احمد بن حسين بن على كاتب

133

تاريخ جديد يزد ( فارسى )

دو چيز حاصل عمر است نام نيك و ثواب * وزو چو درگذرى « كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ » ذكر مدرسهء حافظيه در اهرستان اين مدرسه در زمان سلطنت اميرزاده اسكندر بن عمر شيخ ساخته شد ، و بانى اين مدرسه خواجه غياث الدين محمّد حافظ رازى [ است ] كه وزير الوزراء امير زاده بود و از اصفهان كه دار السلطنه بود مال مىفرستاد و در / 147 / يزد نايب او مولاناى اعظم امام الدين على ندوشنى كه قاضى يزد بود اهتمام مىنمود و در اهرستان بر شفير نهر ميضاء تفت و نصيرى اين مدرسه احداث نمود . و اين مدرسه‌اى عالى است و منقّش ، و در خلف صفّه گنبد عالى منقّش ساخته و حجرات و بيوتات بسيار دارد . و باغى در خلف مدرسه به بسط بيست قفيز مشجّر ساخته بود . و بر كنار شادروان مدرسه تمام سرو [ 173 ] و كاج و گل نشانيده ، و اكنون از آنها آثار نمانده به غير زمين ساذج ، و در ميان مدرسه حوضى وسيع ساخته و آب تفت درو جارى است . و حمّامى نيكو در جنب مدرسه ساخته با مسلخ و حياض و خلوات ، و هميشه به رونق است ، و درگاه عالى طرح انداخته اما هنوز تمام نگشته . و مولاناى سعيد در اتمام مدرسه سعى بسيار مىنمود امّا به جائى نرسيد ، و موقوفات بر كتابهء مدرسه نوشته است و بسيار باغ و اراضى و مزارع و خانات و مياه وقف داد . امّا تمام متولّى تلف كرده . و اين عمارت در سنهء سبع عشر و ثمانمائه بود . و چون خاقان اعظم سعيد عراق را صافى كرد و امير زاده اسكندر را به واسطهء تمّرد و عصيان به قتل آورد با جمعى امراى نامدار و شاهزادگان متوجه يزد شد . شاهزادهء سعيد ابراهيم سلطان و امير عليكه و امير فيروز شاه و امير لقمان برلاس « 1 » و غيره در روز جمعه از باب بيرون قلعه به قلعه فرمود و هنگام صلوة جمعه « 2 » از دروازهء اندرون قلعه به شهر فرود آمد و به مسجد جمعه درآمد و بعد از اقامت جمعه از مسجد بيرون فرمود و مردم را استمالت داد و منادى امن و امان برانگيخت و متوجه مدرسهء

--> ( 1 ) . م : بلاس . ( 2 ) . م : خمسه .